« هذا نصٌ بأنّه المسجد الّذي أسّس على التّقوى المذكور في القرآن . » گروه دوم ، مستنداتى است كه مىگويد : منظور از مسجد « أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى » ، مسجد قبا است ؛ چنان كه يحيىبن حسن گفتهء علىّبن ابىطالب عليه السلام را در « اخبار المدينه » چنين نگاشت : « حدّثنا بكربن عبدالوهّاب . . . عيسَىبن عبداللَّه عن أبيه عن جدّه عن عليّبن أبىطالب إنّ النّبيّ - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - قال : المسجد الذي أسّس عَلَى التقوى من أوّل يوم هو مسجد قباء » . « 1 » و كلينى در « فروع من الكافى » « 2 » به نقل از ابوعبداللَّه نوشته است : « مسجد قباء ، فإنّه المسجد الّذي أسّس علَى التّقوى من أوّل يوم . . . » « 3 » بر اين اساس و با توجّه به احاديث متعدّدى كه از طريق سلسلهء راويان مذاهب اسلامى آورده شده است ، بيان « ابن‌حَجر عسقلانى » در « فتح‌البارى بشرح صحيح البخارى » « 4 » ذيل حديث 3906 / 3908 ، ما را اطمينان مىبخشد كه : « فالجمهور على أنّ المراد مسجد قباء و هو ظاهر الآية » . « 5 » سهيلى نيز تأييد مىكند كه جملهء : « مِن أوّل يَومٍ » يقتضي أنّه مسجد قباء ، لأنّ تأسيسَه كان في أوّل يومٍ حلّ النّبيّ بدار الهجرة » . « 6 »

--> ( 1 ) . « بكر بن عبدالوهاب . . . عيسى بن عبداللَّه از پدرش ، از جدش ، از علىّ بن ابىطالب نقل مىكند كه پيامبر خدا فرموده است : مسجدى كه از اولين روز بر اساس تقوا و پرهيزكارى بنا نهاده شد ، مسجد قبا است . » ( 2 ) . ج 4 ، ص 560 ، باب الحج . ( 3 ) . « مسجد قبا ، مسجدى است كه از نخستين روز ، بر اساس تقوا بنا نهاده شده است . » ( 4 ) . ج 9 ، ص 245 ( 5 ) . « اكثريت بر اين عقده هستند كه منظور همان مسجد قبا است و آيه نيز بر آن دلالت دارد . » ( 6 ) . « از اولين روز ، مسجد قبا بوده است ؛ زيرا ساختمان آن همزمان با اوّلين روزى بود كه پيامبر خدا بر زمين هجرت قدم نهادند . » نك : فتح‌البارى ، همان مأخذ .